Nhiều người hay đùa rằng: “Làm marketing chắc là cái bọn suốt ngày được tiêu tiền công ty, đi quay TVC lộng lẫy, làm event hoành tráng, hay lên mạng cào phím tạo trend đúng không?”
Nói thật nhé, nghe thì có vẻ đúng, nhưng mà… nó mới chỉ đúng được cái phần ngọn thôi. Những thứ lấp lánh bạn thấy ngoài kia chỉ là phần nổi của một “tảng băng chìm” khổng lồ. Vậy phần chìm đó là gì? Rốt cuộc thì dân làm Marketing (đặc biệt là ở phía Client/Nhãn hàng) hằng ngày phải vật lộn với những thứ gì? Cùng bóc tách nhé!
Nếu bạn nghĩ chỉ cần thuộc làu mô hình 4P, biết viết content hay set quảng cáo là thành Marketer thì nhầm to. Công việc cốt lõi và giá trị nhất của một Marketer chính là Hoạch định chiến lược.
Bản kế hoạch Marketing (Brand Plan): Giống như vẽ bản đồ kho báu cho cả công ty chạy theo trong suốt 1 năm.
Tầm nhìn thương hiệu (Brand Vision): Định hướng dài hạn 3-5 năm để brand không bị “lạc trôi” giữa thị trường.
Sâu hơn nữa là Cấu trúc thương hiệu (Brand Architecture) và Định vị (Brand Positioning). Thường thì hai cái nền móng này do các sếp lớn xây từ lúc mới “đẻ” ra thương hiệu rồi. Nhiệm vụ của mình là phải hiểu sâu sắc để làm mọi thứ cho chuẩn, không làm méo mó hình ảnh của “đứa con” này.
Làm Marketing không phải chỉ là xách tiền đi chạy quảng cáo. Để được gọi là một Marketer “full-stack” trong doanh nghiệp, bạn sẽ phải gánh 7 cái KPI sương máu sau đây:
Brand Vision/Plan: Vẽ ra cái đích đến và lập kế hoạch để đi đến đó.
Communication & Activation: Triển khai các chiến dịch truyền thông, kích hoạt thương hiệu ngoài thị trường (đây chính là lúc được “tiêu tiền” cho quảng cáo, sự kiện nè).
Innovation: Đừng nghĩ bán mãi một món là xong. Bạn phải cùng team nghiên cứu cải tiến sản phẩm cũ, đẻ ra sản phẩm mới để đáp ứng thị hiếu liên tục thay đổi.
Brand Equity: Giữ gìn “sức khỏe” và tài sản cho thương hiệu. Phải đo lường xem khách hàng có nhớ tới mình không? Có yêu mình không? Có trung thành mua lại không?
Sales: Đừng tưởng Marketing thì không liên quan doanh số nhé! Chiến dịch có viral đến mấy, giải thưởng đầy nhà mà hàng không bán được thì cũng “toang”.
Market Share (Thị phần): Luôn phải đau đầu tìm cách ngoạm được miếng bánh to hơn đối thủ trong cùng ngành hàng.
Profit & Loss (Lời/Lỗ): Cuối cùng, làm gì thì làm cũng phải quản lý ngân sách cho khéo. Cân đo đong đếm chi phí sản xuất, chi phí bán hàng để chốt sổ cuối năm nhãn hàng phải có lời!
Làm Marketing giống hệt như làm “Nhạc trưởng”. Một mình bạn không thể chơi cả dàn nhạc, mà bạn phải đứng vung gậy điều phối để mọi người cùng tấu lên một bản nhạc hoàn hảo. Bạn sẽ phải “đối nội, đối ngoại” liên tục:
Đối nội (Các phòng ban trong công ty):
Nhóm Thương mại (Sales & Trade): Bạn phải chơi thân với hội Kinh doanh để đảm bảo chiến lược phân phối chuẩn chỉnh, hàng lên kệ đẹp đẽ, kích thích người ta mua.
Nhóm Vận hành (R&D, Chuỗi cung ứng, Nhà máy): Qua “năn nỉ” hoặc thúc ép bộ phận này để làm ra sản phẩm mới kịp tiến độ và không bị đứt gãy hàng hóa.
Nhóm Hành chính (Tài chính, Pháp chế, NS): Kính cẩn mang hồ sơ qua xin tiền, chốt hợp đồng pháp lý, duyệt ngân sách. Không qua ải này thì chiến dịch nằm trên giấy.
Đối ngoại (Agency): Agency là những “đối tác sáng tạo” giúp bạn biến ý tưởng thành hiện thực. Tùy vào ngân sách và độ “chịu chơi”, bạn có thể làm việc với họ theo nhiều cách:
Giao phó cho một “Partner chiến lược”: Bao thầu từ A-Z. Đỡ đau đầu, đồng bộ tốt nhưng chi phí “chát”.
Tự làm “bầu sô” (Tự quản lý): Gọi mỗi Agency chuyên biệt làm một mảng (ông làm PR riêng, ông chạy Ads riêng). Cách này tiết kiệm tiền nhưng Marketer phải cực kỳ sát sao để giữ mọi thứ không bị râu ông nọ cắm cằm bà kia.
Thuê tư vấn rồi mới thực thi: Thuê các “bộ óc” vĩ đại vạch chiến lược trước, sau đó tìm các Agency khác để triển khai.
Tóm lại là…
Làm Marketing là một nghề cực kỳ thú vị nhưng cũng đầy áp lực. Bạn vừa phải bay bổng, sáng tạo, thấu hiểu tâm lý con người, lại vừa phải thực tế với những con số khô khan như doanh thu, lợi nhuận, thị phần.
Bạn không phải là người trực tiếp tự tay làm tất cả mọi khâu, nhưng bạn chính là “người kết nối” và chịu trách nhiệm cao nhất cho sự sống còn của thương hiệu! Hi vọng bài viết này giúp mấy bạn “newbie” bớt vỡ mộng và có cái nhìn thực tế hơn về nghề. Thích thì nhích thôi, ngành này lúc nào cũng mở rộng cửa chào đón những cái đầu lạnh và trái tim nóng!